ABD merkezli teknoloji şirketi Palantir Technologies, İsviçre’deki faaliyetlerine ilişkin kapsamlı bir araştırma yayımlayan bağımsız medya kuruluşu Republik Magazin’e dava açtı. Dava, Zürich Commercial Court nezdinde görülüyor ve basın özgürlüğü çevrelerinde olası bir SLAPP (Strategic Lawsuit Against Public Participation – Kamu Katılımına Karşı Stratejik Dava) örneği olarak değerlendiriliyor.
Söz konusu araştırma, WAV Recherchekollektiv işbirliği kapsamında gazeteciler Adrienne Fichter, Lorenz Naegeli, Jennifer Steiner, Balz Oertli ve Marguerite Meyer tarafından bir yılı aşkın sürede hazırlandı ve 8–9 Aralık 2025’te iki bölümlük bir dosya olarak yayımlandı. Gazeteciler, İsviçre’deki çok sayıda kamu kurumundan Bilgi Edinme Özgürlüğü Yasası (Öffentlichkeitsgesetz) kapsamında elde edilen belgelere dayanarak Palantir’in yedi yıl boyunca çeşitli İsviçre makamlarına yönelik yürüttüğü satış girişimlerini ve bu girişimlerin sıklıkla reddedildiğini ortaya koydu. Araştırmanın en dikkat çekici bulgularından biri, İsviçre ordusuna ait dahili bir rapordu. Raporda Palantir yazılımının ordunun ihtiyaçlarına uygun olmadığı, itibar riski taşıdığı ve hassas verilerin ABD makamlarına aktarılabileceğine dair endişeler bulunduğu belirtiliyordu.
Gazeteciler, belge analizinin yanı sıra şirket yöneticileri de dahil olmak üzere çeşitli kaynaklarla görüştüklerini, kullanılan alıntıların yayımlanmadan önce ilgili taraflara iletildiğini ve kapsamlı bir doğrulama süreci yürütüldüğünü açıkladı. Yayın sonrası Palantir’in şirket blogunda araştırmayı eleştirdiği, bazı gazetecilerin LinkedIn üzerinden kişisel olarak hedef alındığı ve 29 Aralık’ta haberde değişiklik talep eden bir yazı gönderildiği bildirildi. Republik bu talepleri reddetti.
Basın özgürlüğü savunucuları, büyük bir teknoloji şirketinin okuyucu finansmanıyla faaliyet gösteren küçük ve bağımsız bir medya kuruluşuna karşı ticaret mahkemesinde dava açmasının, kamu yararına yapılan araştırmaları caydırma riski taşıdığına dikkat çekiyor. Davanın seyri, Avrupa’da SLAPP uygulamalarına karşı yürütülen tartışmalar açısından da yakından izleniyor.
Fotoğraf: Gazeteciler, dün akşam Zürih Gessnerallee’de Palantir araştırmasını kamuoyuna sundu.