Kayıhan Osmanoğlu’nun, sahte diploma iddialarına ilişkin haberler nedeniyle Hürriyet Gazetesi’ne açtığı manevi tazminat davası mahkeme tarafından reddedildi. Mahkeme, haberlerin savcılık tarafından hazırlanan iddianameye dayandığını ve basın özgürlüğü sınırlarının aşılmadığını belirtti.
Kararda, gazetecilik faaliyetinin kamuoyunu ilgilendiren bir konuda yürütüldüğü vurgulanırken, basının haber verme hakkını hukuka uygun biçimde kullandığı ifade edildi. Bu gerekçeyle Osmanoğlu’nun manevi tazminat talebi kabul edilmedi.
Dava, ifade ve basın özgürlüğü alanında çalışan hukukçular tarafından SLAPP davaları çerçevesinde değerlendiriliyor. Kamuoyunu ilgilendiren bir iddiaya ilişkin, resmi belgelere dayanan haberler nedeniyle medya kuruluşuna karşı manevi tazminat talebiyle dava açılması ve bu davanın basın özgürlüğü gerekçesiyle reddedilmesi, dosyanın SLAPP niteliği taşıyabileceğine işaret eden unsurlar arasında gösteriliyor.
Basın özgürlüğü savunucuları, bu tür dava süreçlerinin gazeteciler üzerinde caydırıcı etki yarattığına ve oto-sansüre yol açabildiğine dikkat çekerek, SLAPP davalarına karşı özel hukuki güvencelerin önemini vurguluyor.
SLAPP Nedir?
SLAPP (Strategic Lawsuit Against Public Participation), Türkçede Kamusal Katılımı Engellemek İçin Stratejik Davalar olarak adlandırılıyor.
Bu tür davalar genellikle gazeteciler, medya kuruluşları, aktivistler veya sivil toplum aktörlerine karşı açılıyor. Amaç çoğu zaman davayı kazanmak değil; eleştirel haberleri ve kamu yararına yapılan açıklamaları baskı altına almak, uzun ve maliyetli yargı süreçleri yoluyla caydırıcı bir etki yaratmak oluyor.
SLAPP davaları çoğunlukla:
- Kamuoyunu ilgilendiren konulara ilişkin haberler sonrasında açılıyor,
- Manevi tazminat talepleriyle basın üzerinde baskı oluşturuyor,
- Sonunda reddedilse bile, yargılama süreci boyunca ifade özgürlüğü üzerinde olumsuz etki yaratabiliyor.
Uluslararası insan hakları kuruluşları ve Avrupa Birliği kurumları, SLAPP davalarını basın ve ifade özgürlüğü açısından ciddi bir tehdit olarak değerlendiriyor.